X
تبلیغات
پیکوفایل
رایتل

درصورت بحرانی شدن خلیج فارس بازنده کیست ؟

درصورت بحرانی شدن خلیج فارس بازنده کیست ؟

مورخ 27 تیر 1366 چاپ ومنتشر شده است

شمال غربی اقیانوس هند که شامل خلیج فارس تاآسیای جنوبی ونیز شاخ آفریقامی شود منطقه ای بسیار مهم واستراژیکی تلقی می شود، از این روقدرت های بزرگ و سلطه گراز دیر زمان تا کنون همواره در تکاپوو تلاشند تا حضوروسلطه نظامی خویش رادر منطقه استوارو پابرجا وخودرابعنوان بازوان  قدرتمند وعامل تصمیم گیرنده درمنطقه مزبور معرفی نمایند.وجود منابع نفتی ودرآمدسرشارحاصل از آن ونیز امکانات فراوان بالقوه وبرخی ویژه گی های دیگر منطقه، مهمترین علل برای ایجاد پایگاه های عظیم دریایی درپیرامون واطراف این منطقه وگسترش حضور نظامی وتاریک ساختن فضای این اقیانوس بیکران  بویژه شمال غربی آن بشمار می رود. مضافابراین در منطقه خلیج فارس که اکثر آن تحت حاکمیت ایران است ونسبت  به سایر مناطق بمراتب حساستر  واز استراتژی خاصی برخوردار است دو قدرت شرق وغرب  برای حضور  دراین منطقه تلاش فراوانی مبذول داشته اند ولی به علت گرایش وافر شیوخ منطقه به غرب تلاش شوروی بی نتیجه مانده وشانس پیروزی دراین مسابقه ومدال مربوط به آن به غرب تعلق گرفت. استعمار گران غربی طرح ها وشیوه های گوناگونی راجهت بهره جویی وچپاول اموال وامکانات مسلمانان بویژه ساکنان خاورمیانه بمورد اجرا گذاردند تا از این رهگذر  سود کلانی  توشه راه خویش سازند .از جمله آن ایجاد شکاف واختلاف درمیان مسلمانان وهموارساختن زمینه های تشتت وپراکندگی وگماردن عناصر نامطلوب برای مسلمانان جهت حکمرانی  را می توان عنوان نمود.  با همین  شیوه هاتوانسته اند منافع دراز مدت  خویش راپیش بینی کنند.تجزیه  جهان اسلام  صرفا برای نیل به این اهداف صورت گرفت مگر منطقه ی خلیج فارس مستثنا از آن است.ویژگی وارزش خاص خلیج فارس درشمال غربی  اقیانوس هند برای کسی پوشیده نیست  حضور نظامی قدرت های بزرگ بمنظور نظارت بیشتر  بر آبراه تنگه هرمزکه گلوگاه حیاتی عرب تلقی می شود، صورت می پذیرد. این اقدامات قبل از بروز وپیدایش انقلاب اسلامی درایران به منظور جلو گیری از نفوذ شرق وعدم دسترسی وی به این منطقه صورت می گرفت  ولی اکنون غرب صرفاشرق را هدف قرار نمی دهد بلکه انقلاب اسلامی وقدرت مردمی رادر پشاپیش چشمانش مجسم می بیند.  ناگفته نماند  که این اقدامات  تجاوز کارانه  قدرت های جنایت  پیشه همیشه علی رغم میل باطنی مردم منطقه تحقق می یافت. اکنون  برای آشنایی وتوجیه بیشتر منطقه ودرک ارزش فوق العاده آن ضروری است وضعیت جغرافیایی خلیج فارس وکشورهایی که درحاشیه آن قرار دارند . توضیح فشرده ای داده شود.مجموع کشورهایی که می توانند در امنیت ویاناامن ساختن  خلیج فارس سهیم باشنداز قرار زیر هستند.

1- امارات متحده عربی درشبه جزیره عربستان  وجنوب شرقی خلیج فارس قرار دارد. این کشور از هفت امیر نشین تشکیل یافته است.  

2- بحرین درجنوب خلیج فارس  واقع است این کشور  ازیک جزیره اصلی  وچند جزیره کوچک تشکیل شده است.

3- عراق درجنوب غربی آسیا واز کشور های خاور میانه  به شمار می رود ودرغرب ایران واقع است.

4-عربستان سعودی در آسیای جنوب غربی  ودر شمارکشورهای خاورمیانه قراردارد.

5- عمان درجنوب غربی آسیا واز سوی دیگر درجنوب شرقی شبه جزیره عربستان قرار گرفت .

6-قطر شبه جزیره کوچکی است که متصل به شبه جزیره عربستان است ودرآسیای جنوب غربی  واقع ودرشمار کشور های  خاورمیانه  قرار دارد واز سوی دیگردرجنوب خلیج فارس واقع شده است.

7- کویت درآسیای جنوب غربی وشمال شرقی شبه جزیره عربستان قرار داردواز سوی دیگر درشمال غربی خلیج فارس واز کشورهای خاور میانه  بشمار می رود .

 بااین  توضیح فشرده ، روشن شد که ایران دارای قدرتی فوق العاده در منطقه می باشد مع ذالک خواهان حسن هم جواری با این کشور ها است .ولی بدون شک کشورهای  حوزه خلیج فارس درصورت بروزجنگ وآغاز درگیری ابرقدرت ها با ایران دروضعیت بسیار دشوارونا مناسبی قرار خواهند داشت ، بطوری که یافتن هرگونه مفری ناممکن  بنظر می رسد.عراق این جنگ زیانبار راکه منجر به تلفات  فراوان  نیروهای انسانی ودیگر امکانات دو ملت شده است  بمنظور انهدام  وسر نگونی نظام جمهوری اسلامی آغاز کرده وبا اشغال بخش وسیعی  از خاک ایران به اهداف  شوم خویش نائل نگردید بلکه طعم تلخ شکست رادرکلیه جبه ها چشیدولی برای جبران شکست وسرپوش گذاردن این رسوایی سیاست حملات  به تاسیسات اقتصادی وصنعتی راآغاز کرده تا بتواندجنگ را به منطقه خلیج فارس گسترش دهدوزمینه ی بین المللی ساختن آن را فراهم سازد .کشور های حاشیه ی خلیج فارس بجای فرونشاندن آتش جنگ  باکمک های سخاوتمندانه خویش شعله های آن راافروخته تر ساخته اند.از آن هنگامی که هواپیمای سوپر اتاندارد وموشک های ضد کشتی اگزوسه از جانب  فرانسه به عراق  تحویل شد بحران درخلیج فارس آغاز گردید واین احتمال  که ایران بجای مقابله با حملات عراقی به تاسیسات  نفتی ، تنگه هرمز را مسدود خواهد کرد، بین المللی شدن جنگ ومداخله ابر قدرت ها قویا محتمل  شد. باتوجه به اینکه عراق وکشورهای  حامی وی کرارا  از قدرت های بزرگ در خواست  میانجی گری  کردند مقامات آمریکایی ودیگر  قدرت ها بعلت عدم وجودرابطه و نفوذ درایران از پذیرش  این امر خودداری کردند.دراین مقطع ردپاو روز نه ی امید برای نفوذ کردن ویافتن مکانی درخلیج فارس  برای شوروی هاکه دقیقا بعد از  پیدایش  انقلاب اسلامی بوده بازگردید زیراقبل ازآن بعلت حضور فوق العاده آمریکا دراین منطقه این ذهنیت برای شوروی هابوده که خلیج فارس  درکام آمریکا بوده ومتعلق به آنان است . گر چه  تلاش از جانب شوروی ها برای نفوذ دراین  منطقه پیوسته ادامه داشت. اینک  به بررسی اوضاع فعلی  منطقه وکیفیت تلاش مشترک شرق وغرب برای پایان دادن جنگ عراق وایران وعلل حضور قدرت های  بزرگ بویژه شوروی درخلیج فارس ونیز سفر حافظ اسد وانعکاس آن به شوروی واحتمال ملاقات وی با صدام حسین وپذیرش بی قید وشرط روسیه از درخواست کویت مبنی برحضور این کشور درخلیج فارس ودلائل سفر ریچاردمورفی به این منطقه می پردازیم .

جمهوری اسلامی هرگزخواهان گسترش جنگ وتوسعه ی آن درخلیج فارس نبوده بلکه رژیم عراق بعلت عدم تواناییش درجبه های جنگ، سعی دربین المللی نمودن آن دارد وکشورهای خلیج فارس بدون توجه به سرنوشت وعواقب خویش اقدام به حمایت از این رژیم متجاوزنمودند .زیرادرصورت بروز جنگ درمنطقه  حامیان بغداد سریع تر از همه دچار حریق خواهند  گشت .از یک سو تلاش دیپلماتیک برای خاتمه وپایان یافتن جنگ درجریان است  وازسوی دیگرتهدیدات و حضورروز افزون دو قدرت  خرس سفید وببر کاغذی برای ترسانیدن جمهوری اسلامی از عواقبی که خود آنان در اذهانشان ترسیم می کنند. مقامات  بلند پایه ایران ضمن  هشدار به این کشور از حضور قدرت های  بیگانه  گفتند امنیت وثبات منطقه  بعهده ما وشما  که ساکن درآن هستیم  خواهد بود ولی برخی ازاین کشورهانظیر  کویت که از ابتدای جنگ تا کنون از عراق  حمایت  کرده سخنان منطقی مقامات ایرانی را نپذیرفته  واز قدرت های  بزرگ  درخواست ورود به منطقه راکرده است . ابتدا پیشنهاد حقیرانه ای  مبنی برثبت کشتی های  نفتی  این کشور  به کشتی های آمریکایی رانموده  ولی  پیشنهاد خفت بار وذلیلانه مزبور  بابحث وبررسی مقامات آمریکایی مردود اعلام گردید وریگان درپیشنهاد ی متقابل  خواری  کویت  رامضاعف  برآن دانست وگفت ایالات متحده انتساب  پرچمش را بر کشتی های کویت  مجاز وبلا مانع  می داند . از سوی دیگر آمریکا بعلت  قدرت فوق العاده  ایران در منطقه  وپیروزی  قریب الوقوع این کشور درجنگ با عراق  تلاش  برای برقراری  روابط  سیاسی  با ایران را آغاز  کرده که منجر به شکست  گردید وهمین  امر تاثیر  منفی  بر روحیه دوستان  آمریکا در منطقه  گذارده ودرنتیجه اعتماد  خویش را از دست داده اند. سفر ریچارد مورفی  به منطقه خلیج فارس  که فرستاده ویژه ریگان  محسوب  می شود  بمنظور  دلجویی وتفقد از دوستان  خویش  درمنطقه واعلام علاقمندی ریگان  نسبت  به آنان ونیز ترمیم ساختمان فرو پاشیده ومخدومش سیاسی وی صورت  گرفت . بی اعتمادی کویت نسبت به شیوه های  مقامات آمریکایی موجب  گردید تا این کشور از شوروی دعوت  به حضور  در منطقه  واجاره  کشتی های  نفتی این کشور اقدام نماید مقامات کرملین بدون مطالعه وتوجه  به شرائط حاضر  با افسار گسیختگی وسراسیمگی  کامل اظهار داشتند این کشور  بدون  هیچ قید وشرط  ومحدودیتی به دعوت کشورهای حاشیه  خلیج فارس پاسخ خواهد گفت براساس  پاره ای  از گزارشات یک نفت کش  شوروی درآب های کویت  مورد حمله قرار  گرفت  بازرسی کشتی های تجاری  انگلیس  وآمریکا  درسال گذشته توسط  ایران وحمله به نفت کش شوروی بیانگر این واقعیت است که حضور قدرت های بزذرگ جریانات منطقه راتشدید  می کند  و امکان  گشودن گره از جانب  آنان  بعید بنظر می رسد . از سوی دیگر  ظرف چند ماه گذشته  مقامات شوروی  تلاش وسیعی  را جهت پایان  دادن جنگ  عراق وایران آغاز  کرده اند در همین  حال  مقامات آمریکایی با اعلام  این مطلب  که اگر  ایران  به مصوبات  شورای امنیت  گردن ننهد  اقدام موثری  علیه این کشور صورت  خواهد گرفت  بیانگر  این واقعیت  است  که دو قدرت  شرق وغرب  تلاش  مشترک جهت حفظ  رژیم عراق  ودر نتیجه  اجبار، جمهوری اسلامی به مذاکره  را  آغاز  کرده اند. اگر تا کنون  در همدستی  ومداخله ی دو قدرت  در جنگ  سهامی وجود داشت اکنون بااین اقدامات  این پرده  برچیده  شده واتحاد  کفر علیه اسلام  آشکار گردید.اکنون  که خلیج فارس  باورود شوروی  مرکزی  برای رقابت شرق وغرب  مبدل گردید مع ذالک امکان واحتمال عملیات نظامی آمریکا علیه ایران وجود دارد ؟ وآیاایران اقدام به بستن آبراه  تنگه هرمز  خواهد کرد ؟ پاسخ به سوالات فوق هرگز دشوار  بنظر نمی رسد .زیرا منطقه تابع  جریانات وجو سیاسی  خواهد بود  که براساس آن مقامات جمهوری اسلامی تصمیم اتخاذ می نمایند . اقدامات آمریکا وشوروی  درواقع به منظور تصلی خاطر کشورهای متحد ومیزبان خویش درمنطقه ورژیم بعثی عراق  صورت پذیرفت وسفر  ریچارد مورفی  نیز به دلیل قوت بخشیدن سیاست شان درمنطقه وکنترل  نفوذ  شرق درآن انجام گرفت . شواهد وقرائن حاکی از آن است که آمریکا از ابتدای جنگ عراق علیه ایران ومتشنج شدن اوضاع درخلیج فارس موضوع  انفعالی اتخاذ کرده است. ولی این کشور  درتقویت متحدان خویش  بعنوان نمونه ژاندارم منطقه تعلل وکوتاهی  نورزیده است . بعنوان نمونه دولت  ریگان توانست نظر کنگره را برای فروش چند فروند سیتم کنترل واخطار هوایی (ایواکس ) بمنظور نظارت بیشتر  درمنطقه خلیج فارس وجنگ ایران وعراق جلب کند . مشکل سریع انتقال نیرو  واعزام آن به منطقه  موجب گردید تاآمریکا  به احداث تاسیسات  نظامی درمنطقه  وتقویت  متحدانش دست زند وهمین امر تاحدودی  امکان عملیات نظامی آمریکا علیه ایران را کاهش خواهد داد. کارشناسان اروپا  معتقدند که جمهوری اسلامی  بعلت نیاز  شدید به تنگه هرمز  وحمل ونقل  نفت وکالای اساسی از آن طریق هرگز  مبادرت به بستن آن نخواهد کرد  اما اینکه ایران اسلامی  به این آبراه نیازمند است  سخن تازه ای نیست زیرا کشور های منطقه  ونیز اروپا  به این آبراه نیازمند خواهند بود . ولی  اگر امکان استفاده از این آبراه برای ایران  صلب گردد امکان استفاده  وبهره برداری برای دیگران نیز نخواهد بود . مضافا براین منطقه تابع شرایطی خواهد بود که پدید می آید . اگر بموجب شرائط اضطرار وضرورت ، مسدود بودن  تکلیف  فهمیده شود ، نیاز واحتیاج  به فراموشی سپرده شد خواهد شد .زیرا جنگ،دفاع،شکست وپیروزی درنظام اسلامی  براساس تکلیف است .همین امر موجب گردید تانتوانند مواضع ودیدگاه  سیاسی امام را دقیقا پی ببرند . اکنون ضروری است  به بحث وبررسی درپیرامون این نکته پرداخت که آیادرصورت  تهدید ات قدرت های بزرگ ایران  از مواضع  خویش  عقب خواهد نشست ؟ مواضع ایران درقبال  کشورهای حاشیه  خلیج فارس حسن هم جواری وزیست مسالمت آمیز است.؟ یااینکه پرسش های فوق مشروط بر این است که این کشور ها  به حمایت مالی  واطلاعاتی  ونیز فضایی وتبلیغاتی خاتمه دهند . مواضع اعلام شده ایران درخصوص منطقه ی خلیج فارس ،عدم گسترش  جنگ  وعدم حضور قدرت های  بزرگ  ومداخله ی آنان درمنطقه  فوق است ودرصورت عدم امنیت منطقه  برای ایران  نا امنی برای همه خواهدبود وبالاخره سیاست ایران رعایت حسن همجواری با این کشورها بوده وهست. ولی کشورهای  منطقه به  تقویت بنیه ی  نظامی  خویش پرداخته  واحتمالا ایران  مورد هدف آنان است .آمارواطلاعات منتشره  از جانب نشریه ( موازنه  نظامی ) آمریکا  خرید  تسلیحاتی  ازغرب وشرق  توسط  این کشورها افزایش یافته است .اگر قدرت های بیگانه خلیج فارس رامرزهای مانند ایران با عراق  هنگام پیروزی انقلاب  تلقی کرده  وآن رافاقد  امکانات می پندارند درصورت  ورود  به این منطقه  با این پندار ، خویش رادرکام  خطری عظیم  فرو خواهند برد .عدم  انعطاف  وشک وتردید در مواضع  ایران  وحتی  تهدید  این کشور  بیانگر  توان  ومقاومت وی در برابر هر گونه حوادث  احتمالی است .  

سید محمد حسین دریاباری

این مقاله در بولتن خبری دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم (موسوم به گزارش)

شماره 49چاپ گردید

علاوه برآن مقاله فوق در هفته نامه  بشیر مازندران  شمارهای28و29 مورخ 27 تیر 1366 چاپ ومنتشر شده است .