معاون پژوهشی مرکز فقهی ائمه اطهار(ع):
۵۲۹ عنوان کتاب بدون استفاده از اعتبارات دولتی منتشر شده است
مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) در مسیر پاسخگویی به مسائل روز؛
از همکاری با مجلس تا تدوین دانشنامههای فقهی
از فقه رسانه تا احکام جنین؛ تشریح تازهترین طرحهای پژوهشی مرکز فقهی ائمه اطهار(ع)
حجتالاسلاموالمسلمین محمدعلی قاسمی، معاون پژوهشی مجتمع آموزشی و پژوهشی مرکز فقهی ائمه اطهار(ع)، با تشریح فعالیتها و دستاوردهای پژوهشی این مرکز گفت: معاونت پژوهش مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) بدون استفاده از اعتبارات دولتی و با بهرهگیری از ظرفیت علمی و کارشناسی پژوهشگران خود، در مسیر پاسخگویی علمی و فقهی به مسائل روز جامعه اسلامی و نیازهای نظام اسلامی تلاش میکند.
به گزارش خبرنگار روزنامه گویه،{ سید محمد حسین دریاباری}، وی در جمع خبرنگاران، ضمن تسلیت ایام شهادت حضرت فاطمه زهرا(س) و گرامیداشت یاد شهدای جنگ اخیر، بهویژه رهبر شهید و فرماندهان شهید، بر ضرورت تقویت ارتباط میان مراکز پژوهشی و رسانهها تأکید کرد و گفت: یکی از مشکلات موجود، بازتاب نیافتن بخش قابل توجهی از فعالیتها و دستاوردهای پژوهشی در رسانههاست؛ در حالی که معرفی این آثار میتواند زمینه بهرهبرداری بیشتر جامعه، نهادهای اجرایی و مراکز تصمیمگیر از نتایج تحقیقات علمی را فراهم کند.
انتشار ۵۲۹ عنوان کتاب در مرکز فقهی ائمه اطهار(ع)
معاون پژوهشی مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) با اشاره به کارنامه انتشاراتی این مجموعه اظهار کرد: تاکنون ۵۲۹ عنوان کتاب در این مرکز منتشر شده یا در فرایند انتشار قرار گرفته است و چند عنوان جدید نیز در آستانه چاپ قرار دارد.
قاسمی با اشاره به فعالیت گروههای تخصصی پژوهشی افزود: فقه معاصر، فقه پزشکی، فقه سیاسی، فقه و حقوق، فقهالقرآن، فقه و جامعه و فرهنگ، اصول فقه، فقه خانواده، فقه هنر، فقه تربیت و فقه معماری و شهرسازی از جمله حوزههای فعالیت این مرکز هستند. به گفته وی، میزان فعالیت گروهها متفاوت است و ضرورت دارد همه این بخشها متناسب با نیازهای روز جامعه و نظام اسلامی، فعالیتهای خود را تقویت کنند.
وی با تأکید بر اینکه فقه باید توان پاسخگویی به مسائل و نیازهای نوپدید را داشته باشد، تصریح کرد: نیازهای دستگاههای اجرایی، نهادهای قانونگذاری و جامعه اسلامی، پژوهشهای عمیق، تخصصی و بهروز را ضروری ساخته است. از این رو، مراکز حوزوی باید با شناسایی دقیق مسائل جدید، زمینه ارائه راهکارهای علمی و فقهی متناسب با شرایط روز را فراهم کنند.
تدوین دانشنامه احکام جنین و پژوهش در احکام خانواده
قاسمی با اشاره به طرحهای پژوهشی در دست اجرای این مرکز گفت: موضوع مسجد از جمله محورهای مهم پژوهشی است که تدوین آن در قالب سه جلد دنبال میشود و هر جلد بیش از ۵۰۰ صفحه خواهد داشت.
وی افزود: طرح تدوین دانشنامه احکام جنین نیز با رویکردی جدید در حوزه موضوعشناسی و دانشنامهنگاری آغاز شده است. این طرح با توجه به مطالعات پیشین مرکز در زمینه فقه پزشکی و مسائلی همچون غربالگری، چندقلوزایی و موضوعات مرتبط با فناوریهای نوین زیستی، در دستور کار قرار گرفته و طرح مداخل و آییننامه آن نیز تصویب شده است.
معاون پژوهشی مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) همچنین از آغاز طرح پژوهشی احکام خانواده با همکاری گروه فقه خانواده خبر داد و گفت: این مجموعه با هدف بررسی تخصصی مسائل و احکام خانواده در قالب چندین جلد تدوین میشود و برنامهریزی شده است که هر سال یک جلد از آن منتشر شود.
همکاری با مراکز علمی و نهادهای قانونگذاری
قاسمی با تأکید بر ضرورت همافزایی مراکز پژوهشی و جلوگیری از موازیکاری اظهار کرد: مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) توسعه ارتباط با مراکز علمی، پژوهشی و اجرایی را از اولویتهای خود میداند و تلاش کرده است با همکاریهای مشترک، ظرفیتهای علمی مجموعههای مختلف را در مسیر حل مسائل کشور به کار گیرد.
وی با اشاره به همکاری با مرکز تحقیقات مجلس شورای اسلامی گفت: تاکنون سه اثر مشترک با این مرکز تعریف شده که دو عنوان آن به چاپ رسیده و اثر سوم نیز مراحل نهایی آمادهسازی و انتشار را طی میکند.
وی همچنین از همکاریهای پژوهشی با دانشگاه الزهرا(س)، کمیته امداد امام خمینی(ره)، مرکز متون حوزه و مرکز موضوعشناسی احکام فقهی خبر داد و افزود: از جمله فعالیتهای انجامشده، تدوین پژوهشی تفصیلی در زمینه ارزشگذاری احسان و نیکوکاری در قالب کتابی یازدهفصلی برای کمیته امداد است که انتشار آن بر عهده همان نهاد خواهد بود.
قاسمی با اشاره به فعالیت مراکز وابسته در قم، مشهد و کابل و نیز مدرسه فقهی ائمه اطهار(ع) در قم اظهار کرد: این مجموعهها در بخشهای آموزشی و پژوهشی فعالیت دارند و تلاش میشود با تقویت ارتباط میان آنها، از ظرفیتهای علمی موجود به شکل مؤثرتری استفاده شود.
پژوهش در فقه رسانه و حکمرانی مردمی
معاون پژوهشی مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) در پاسخ به پرسشی درباره فعالیتهای این مرکز در حوزه فقه رسانه گفت: گروه فقه رسانه طی سالهای گذشته فعالیتهای گستردهای داشته و بیش از ۱۰ عنوان کتاب در این حوزه منتشر کرده است. ریاست این گروه را حجتالاسلاموالمسلمین نهاوندی بر عهده دارد.
وی از جمله طرحهای جدید این گروه را پژوهش درباره «موضوعشناسی و دلالتهای فقهی رسانه و ارتباطات در جنگ شناختی» عنوان کرد و افزود: این موضوع با توجه به تحولات رسانهای و نقش ارتباطات در مسائل فرهنگی و اجتماعی، از اهمیت ویژهای برخوردار است.
قاسمی همچنین به انتشار کتاب «فقه و حکمرانی مردمی» با همکاری مرکز تحقیقات مجلس اشاره کرد و گفت: در این پژوهش، نسبت فقه با حکمرانی مردمی و جایگاه مبانی فقهی در چارچوبهای تصمیمگیری و اداره جامعه بررسی شده است.
وی در ادامه، از آمادهسازی کتاب «چالشهای اهدای اسپرم و جنین» با همکاری مرکز تحقیقات فقه و حکمرانی مردمی خبر داد و اظهار کرد: با توجه به مسائل فقهی و حقوقی مرتبط با ناباروری و روشهای نوین فرزندآوری، بررسی ابعاد شرعی و قانونی این موضوع ضرورت دارد. در این زمینه، ضمن توجه به قانون موجود درباره اهدای جنین، خلأهای قانونی مرتبط با اهدای اسپرم نیز بررسی شده و تدوین پیشنهادهای قانونی متناسب با ملاحظات فقهی در دستور کار قرار گرفته است.
فعالیتهای علمی و آموزشی در قم و مشهد
قاسمی با اشاره به گستره فعالیتهای آموزشی و پژوهشی مجموعه گفت: در بخش قم، حدود ۵۳۷ طلبه و استاد، در مشهد ۲۰۶ نفر و در مدرسه فقهی ائمه اطهار(ع) نیز ۹۶ طلبه مشغول تحصیل یا فعالیتهای مرتبط هستند.
وی افزود: ورود به دورهها و گروههای تخصصی پژوهشی مستلزم طی مراحل ارزیابی و گزینش است و همه افرادی که در بخشهای آموزشی تحصیل میکنند، لزوماً وارد گروههای پژوهشی نمیشوند. پذیرش پژوهشگران، تصویب طرحها و انتشار آثار نیز بر اساس ضوابط و فرایندهای تخصصی انجام میشود.
معاون پژوهشی مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) همچنین به موفقیتهای علمی پژوهشگران و طلاب این مجموعه اشاره کرد و گفت: شماری از اعضای مرکز در جشنوارهها و رقابتهای علمی، از جمله جایزه بزرگ البرز، موفق به کسب رتبه شدهاند. به گفته وی، سه نفر از مرتبطان این مجموعه در دوره اخیر جایزه بزرگ البرز موفق به کسب رتبه شدهاند.
برگزاری نشستهای تخصصی در هفته پژوهش
قاسمی با اشاره به برنامههای پیشروی مرکز گفت: برای افزایش بهرهوری علمی و فراهم کردن فرصت بیشتر برای حضور علاقهمندان، برنامهریزی شده است بخشی از نشستها و فعالیتهای پژوهشی پیش از هفته پژوهش آغاز شود.
وی با تأکید بر اهمیت کتاب و ترویج فرهنگ مطالعه افزود: با وجود گسترش فضای مجازی، کتاب همچنان جایگاه ویژهای در آموزش عمیق و ماندگار دارد و لازم است برای تقویت فرهنگ کتابخوانی و معرفی آثار علمی، برنامهریزی جدیتری صورت گیرد.
قاسمی در پایان با تأکید بر ضرورت توسعه ارتباط میان پژوهشگران، رسانهها و نهادهای علمی اظهار کرد: هدف این مجموعه آن است که فعالیتهای علمی و پژوهشی، افزون بر تولید آثار تخصصی، به نتایجی کاربردی برای حوزههای علمیه، جامعه اسلامی و نهادهای تصمیمگیر منجر شود و ظرفیتهای علمی موجود بیش از گذشته در خدمت پاسخگویی به مسائل روز قرار گیرد.
چاپ شده درروزنامه گویه مورخ دوشنبه 4 آبان 1405 شمسی / 15 جمادی الاول 1448 / 26 اکتبر 2026 میلادی / سال بیس تودوم/ شماره 2956 /